The Shape Of Jazz To Come van Ornette Coleman, uitgebracht in 1959 op Atlantic Records, geldt als een mijlpaal binnen het jazzgenre en is vooral geassocieerd met avant-garde jazz en free jazz. Dit album, verkrijgbaar als LP en ook als Coloured
Vinyl, markeert Colemans debuut op het label en introduceert een piano-loze bezetting bestaande uit Coleman zelf op altsaxofoon, Don Cherry op cornet, Charlie Haden op contrabas en Billy Higgins op drums. Coleman speelde op een plastic Grafton saxofoon, wat bijdroeg aan de eigenzinnige klankkleur. Zijn geïntroduceerde 'harmolodische' benadering focust op melodie en collectieve groepsimprovisatie, waarbij de traditionele hiërarchie en het geharmoniseerde akkoordenschema van jazz worden losgelaten en plaatsmaken voor meer vrijheid en spontaniteit binnen de composities.
Het album kenmerkt zich door het ontbreken van een akkoordinstrument zoals piano of gitaar, waardoor conventionele harmonische kaders overboord worden gegooid ten gunste van vrije melodische exploratie. Elke compositie begint met een korte thematische introductie, gevolgd door uitgebreide improvisaties, waarbij het hoofdthema als brug fungeert. Dit was destijds radicaal en kwam als een schok in een jazzwereld waar structuur en harmonie vooropstonden. Met zijn baanbrekende aanpak heeft The Shape Of Jazz To Come de basis gelegd voor de free jazz-beweging en heeft het een blijvende invloed gehad op generaties muzikanten en luisteraars, waardoor het album in diverse lijsten met de belangrijkste jazzplaten aller tijden is opgenomen.
