Orphans: Brawlers, Bawlers & Bastards is een opmerkelijke driedelige verzamelbox van
Tom Waits die in 2006 verscheen. De derde disc, Bastards, bevat voornamelijk experimentele en theatrale muziek, waarbij Waits de grenzen van het songschrijven verlegt met spoken word, literaire adaptaties en een breed palet aan klankvormgeving. Het genre van Bastards is lastig in één hokje te duiden: het omvat elementen van avant-garde, cabaret, experimentele folk en zelfs wat je als ‘verhalende muziek’ zou kunnen bestempelen. De sfeer is ongepolijst, soms primitief en vaak melancholisch, met een hang naar het absurdistische en het groteske. Waits’ zang en teksten schuren en intrigeren, terwijl het instrumentarium varieert van beklijvend minimalisme tot drukke, onorthodoxe klanken.
De opzet van Bastards past binnen het gehele concept van Orphans: het zijn songs die eerder geen plek kregen op reguliere albums, maar samen een coherent en krachtig geheel vormen. Waits zelf spreekt over het als een proces van verzamelen, herschikken en heruitvinden, waarbij het experiment en het vertellen van verhalen centraal staan. De liedjes op Bastards zijn qua stemming en benadering zeer uiteenlopend, maar delen een verwantschap in hun afwijzing van conventionele popstructuren en hun voorkeur voor het vertellen van verhalen. De disc is een unieke uitstap in het oeuvre van Waits en laat horen waarom hij bekend staat als pionier op het gebied van muzikaal en literair avonturisme. In tegenstelling tot de meer bluesy en balladeske schijven van Orphans, biedt Bastards een toegang tot de rafelranden van Waits’ muzikale universum.
