Tom Waits’ album Mule Variations, uitgebracht in 1999, markeert een hoogtepunt in zijn lange carrière als singer-songwriter. Het is zijn dertiende studioalbum en het eerste in zes jaar tijd, waarmee Waits terugkeert naar zijn kenmerkende mix van experimentele rock, blues, folk en jazz, allemaal verpakt in zijn unieke, rauwe stijl. Het album onderscheidt zich door een subtiele verschuiving naar een wat optimistischere toon in vergelijking met eerdere werken; de donkere, nachtelijke sfeer maakt hier plaats voor een meer aardse, kleine-stads-aanpak, zonder dat de eigenzinnigheid en het experiment verloren gaan. Samen met zijn vrouw en vaste samenwerkingspartner Kathleen Brennan creëert Waits een klankenwereld die zowel tijdloos als eigentijds aanvoelt, waarin humor, melancholie en levenswijsheid hand in hand gaan.
Mule Variations werd bij release met veel lof ontvangen en wordt vaak gezien als een van Waits’ meest complete en persoonlijke albums. De liedjes zijn verhalend, vaak met een diepe emotionele lading, en laten horen hoe Waits verschillende muzikale tradities weet te vermengen tot iets geheel nieuws. Kritiek en publiek waardeerden vooral de rauwheid van de productie en de poëtische kracht van de teksten, wat resulteerde in een Grammy Award voor Best Contemporary Folk Album. Het album belichaamt de volwassenheid van een artiest die het vak beheerst, maar nooit heeft ingeboet aan experimenteerdrift of authenticiteit. Mule Variations is, ondanks de jaren, nog steeds een belangrijk ijkpunt in het oeuvre van
Tom Waits.
