The Topography of the
Lungs geldt als een mijlpaal in de geschiedenis van de vrije improvisatie. Het album, uitgebracht als een gelimiteerde LP-editie, is het resultaat van de samenwerking tussen saxofonist Evan Parker, gitarist Derek Bailey en percussionist Han Bennink. Hun interactie op dit debuut onder de naam Incus markeert een sleutelmoment voor het genre free improvisation, dat zich begin jaren zeventig afzette tegen traditionele jazzvormen door elk muzikaal patroon of conventie bewust te vermijden.
Qua sfeer en speelstijl is het album compromisloos. De muzikanten bewegen zich voortdurend langs de grens van anarchie, waarbij ze elkaar uitdagen en aanvullen door bewust ruimte te laten of juist plotseling het geluid te vullen met energie. Saxofonist Parker wordt vaak genoemd als degene die met zijn krachtige, soms
Coltrane-achtige benadering nog een duidelijke lijn met de jazztraditie laat horen. Tegelijkertijd verkent Bailey met zijn gitaarspel een heel eigen sonische wereld, vol abrupte klankexplosies, chromatiek en onverwachte texturen. Bennink is zowel motor als ontwrichtende factor, met een percussieve aanpak die varieert van traditionele drumroffels tot intense uitbarstingen op metalen en allerhande objecten.
Het album opent met 'Titan Moon', een lange compositie waarin de drie muzikanten hun hele scala aan technieken etaleren. Dit stuk vormt met zijn ongekende energie en dynamiek meteen het muzikale manifest van de plaat. Ook 'For Peter B & Peter K' is opvallend, een compositie die verwijst naar de invloed van de Berlijnse scene en waarin de vrije interactie tussen de drie wordt geaccentueerd. Het afsluitende 'Dogmeat' laat horen hoe onvoorspelbaar en organisch hun improvisaties kunnen verlopen; het stuk beweegt tussen verstilde momenten en uitbarstingen, zonder voorspelbaar verloop.
The Topography of the
Lungs verscheen oorspronkelijk in het begin van de jaren zeventig, maar heeft sindsdien een legendarische
status verworven door zijn zeldzaamheid en invloed. De gelimiteerde LP-editie, waarop de originele mastering is gebruikt, wordt door verzamelaars en liefhebbers van vrije improvisatie beschouwd als een absoluut sleutelwerk. De combinatie van drie pionierende improvisatoren en de compromisloze muzikale benadering maken dit album tot een essentieel document binnen het genre.
