One Nation Underground is het debuutalbum van Pearls Before Swine, een Amerikaanse band die hun muziek wortelt in het genre psychedelic folk. Dit album wordt vaak gerekend tot de psychedelische folk en progressive rock, met invloeden van experimentele muziek en protestfolk. De originele release wordt gezien als een van de meest karakteristieke albums uit de undergroundscene van de jaren zestig.
De songs op het album tonen een indrukwekkende veelzijdigheid, variërend van verstilde, introspectieve nummers tot felle, jeugdige protestsongs. Het akoestische 'Another Time' is een opvallend autobiografisch nummer van bandleider Tom Rapp en geldt als een van de meest typerende tracks van het album. Daarnaast laat '(Oh Dear) Miss Morse' de rebelse kant horen, met een speelse boodschap verpakt in morsecode. Ook 'Drop Out!' is een belangrijk nummer, waarin het jeugdige protest en de maatschappelijke betrokkenheid van die tijd weerklinken.
One Nation Underground werd uitgebracht in het jaar 1967 en wordt vaak beschouwd als het meest succesvolle album uit de catalogus van het label ESP-Disk. Sindsdien is het album meerdere malen heruitgegeven, waaronder als
limited edition en in geremasterde versies. Een van de bijzondere uitgaven is een dubbel-LP op basis van een heruitgave, waarbij extra nummers zoals demo’s, outtakes en alternatieve versies zijn toegevoegd. Hiermee krijgt het oorspronkelijke album extra verdieping en komen de creatieve processen achter de muziek goed naar voren.
De sfeer van het album balanceert tussen melancholie, experiment en scherpzinnigheid, geheel in lijn met de stromingen van die tijd. De bezetting van de band bestaat uit Tom Rapp (zang, gitaar), Wayne Harley (autoharp, banjo, mandoline), Lane Lederer (bas, gitaar, blaasinstrumenten), Roger Crissinger (orgel, klavecimbel) en sessiemuzikant Warren Smith (drums, percussie). De songs zijn vaak rijk gearrangeerd, met opvallend gebruik van instrumenten als banjo, orgel en vibrafoon.
Als
limited edition (2 LP) en geremasterde heruitgave behoudt One Nation Underground zijn plaats als een iconisch document uit de psychedelische folk en blijft het inspireert door zijn unieke mix van creativiteit, protest en tijdsgeest.
