VrijheidJoseph
Haydn moet nieuwsgierig zijn geweest: ver weg van de uitgebreide verplichtingen voor muziek aan het hof van prins Esterhazy, vond hij in het strijkkwartet het ideale veld voor experimenten. De kwartetten uit op. 9 bevatten ideeën die pas veel later in symfonieën en sonates tot uitdrukking zouden komen. Het Leipziger Strijkkwartet begint met de kwartetten 1 tot en met 3, die zo fris en nieuw klinken alsof ze net uit de pen zijn gekomen.VooruitgangTussen Haydns eerste pogingen in het genre en de zes kwartetten op. 9 ligt tenslotte tien jaar compositorische ervaring. De stukken vergen herhaaldelijk potsierlijk virtuoze passages van de eerste viool, en sommige delen met hun bravourecadenzen doen zelfs denken aan een vioolconcert. Verrassend is echter het vergevorderde evenwicht tussen de stemmen. Er is niet alleen sprake van begeleiding, maar ook van veel veeleisende details in de lagere stemmen.VerklaringDe langzame delen, die altijd op de derde plaats komen in de op. 9 kwartetten, zijn grandioos en tegelijk ontroerend. Brede melodische bogen geven de primarius weelderig de gelegenheid zich uit te leven en in gesprek te gaan, om tenslotte ruimte te scheppen voor een slotdeel dat even levendig als grillig is.
