Ptah, The El
Daoud is een invloedrijk jazzalbum van Alice
Coltrane, uitgebracht als cd en oorspronkelijk verschenen als haar derde soloalbum. Het album wordt vaak gerekend tot het genre spiritual jazz, waarin
Coltrane verbinding maakt tussen de Afro-Amerikaanse jazztraditie en spirituele, vaak Oosterse invloeden. De atmosfeer van de muziek is contemplatief en expressief, en kenmerkt zich door rijke harmonieën, modale improvisaties en een diep spiritueel karakter.
De cd is opgenomen in de intieme setting van
Coltrane’s thuisstudio. Alice
Coltrane is op dit album vooral te horen als pianist, maar ze bespeelt op enkele nummers ook de harp. De bezetting bestaat verder uit gerenommeerde musici als Joe Henderson op tenorsax en altfluit,
Pharoah Sanders op tenorsax, altfluit en bellen, Ron Carter op contrabas en Ben Riley op drums. De saxofoons van Henderson en Sanders wisselen elkaar af, waarbij ze respectievelijk het linker- en rechterkanaal vullen. Dat levert een unieke stereobeleving op.
Het album bevat uitsluitend composities van Alice
Coltrane. Het titelstuk, Ptah, The El
Daoud, verwijst naar de Egyptische god Ptah, waarbij 'El
Daoud' in het Arabisch 'de geliefde' betekent. Dit nummer opent de cd
direct met krachtige spirituele en post-bop klanken waarin
Coltrane’s pianospel en de beide blazers in lange, vrije lijnen improviseren.
Een opmerkelijk nummer is Turiya & Ramakrishna. Hierin creëert
Coltrane met haar ijle pianospel een sfeer van verstilling en devotie. De titel verwijst naar 'Turiya', een staat van bewustzijn die door
Coltrane wordt omschreven als het hoogste stadium van verlichting of
nirvana, en Ramakrishna, een invloedrijke negentiende-eeuwse Indiase mysticus. Dit nummer legt de nadruk op de meditatieve kwaliteit van haar muziek en belichaamt de spirituele zoektocht die door het album heen te horen is.
Een ander opvallend werk is Mantra, het langste nummer op de cd. Dit stuk van meer dan zestien minuten kenmerkt zich door spannende spanningsbogen en een hypnotiserende ritmiek waarop de musici inventief improviseren. Het samenspel tussen de verschillende instrumenten bouwt op naar een climax, waarbij vooral het intense blaaswerk van Sanders en Henderson in het oor springt.
Ptah, The El
Daoud wordt gezien als een mijlpaal binnen de spiritual jazz en vangt een periode van muzikale en spirituele exploratie voor Alice
Coltrane. Het album is geliefd bij liefhebbers van zowel klassieke als experimentele jazz en onderscheidt zich door zijn diepgaande bezieling, unieke instrumentatie en het gelaagde samenspel van een uitzonderlijke groep musici. Het werd uitgebracht in het jaar 1970.
